Σύνθεση και Πολιτική Εξέλιξη

Η Ολυμπιακή Βουλή αποτελούσε το ανώτατο συλλογικό όργανο της πόλης-κράτους της Ήλιδας που είχε την εποπτεία του ιερού. Απαρτιζόταν από επιφανείς πολίτες και αρχικά είχε ολιγαρχική δομή, αποτελούμενη κυρίως από μεγάλους γαιοκτήμονες. Μετά τον συνοικισμό της Ήλιδας το 471 π.Χ., η Βουλή απέκτησε πιο δημοκρατικά χαρακτηριστικά, ανάλογα με εκείνα της Αθήνας, παραμένοντας όμως το κύριο διοικητικό σώμα. Αν και ο ακριβής αριθμός των μελών της δεν αναφέρεται ρητά σε όλες τις περιόδους, η ανεύρεση ενός χάλκινου ψηφοδελτίου με τον αριθμό 175 υποδηλώνει τον πιθανό αριθμό των μελών του σώματος κατά τη ρωμαϊκή εποχή.

Έδρα: Το Βουλευτήριο

Έδρα της Βουλής ήταν το Βουλευτήριο, που βρισκόταν νότια του ναού του Δία, εκτός της Άλτεως. Εκεί φυλάσσονταν επίσημα έγγραφα, όπως νόμοι των Ηλείων, συνθήκες, ψηφίσματα προξενίας και κατάλογοι νικητών. Στον χώρο αυτό βρισκόταν το άγαλμα του Ορκίου Διός, μπροστά στο οποίο οι αθλητές και οι προπονητές έδιναν τον ιερό όρκο για την τήρηση των κανόνων

Αρμοδιότητες και Οργάνωση των Αγώνων

• Εκλογή Ελλανοδικών: Η Βουλή εξέλεγε τους Ελλανοδίκες (κριτές), ο αριθμός των οποίων κυμαινόταν από 2 έως 12, ανάλογα με τις διοικητικές μεταβολές των φυλών της Ήλιδας. Οι κριτές εκπαιδεύονταν για δέκα μήνες πριν τους αγώνες από τους «νομοφύλακες» της Ήλιδας.
• Τήρηση της Εκεχειρίας: Η Βουλή ήταν ο μοναδικός κριτής για την επιβολή της Ολυμπιακής Εκεχειρίας. Είχε τη δύναμη να επιβάλει βαριά πρόστιμα σε πόλεις-κράτη που την παραβίαζαν, όπως συνέβη το 420 π.Χ. με τη Σπάρτη, η οποία αποκλείστηκε από τους αγώνες και τη θυσία επειδή εισέβαλε στο Λέπρεο.

Δικαστική Εξουσία και Τιμωρίες

• Αν ένας αθλητής θεωρούσε ότι αδικήθηκε, μπορούσε να προσφύγει στη Βουλή, η οποία μπορούσε να τιμωρήσει τους κριτές με πρόστιμο αν αποδεικνυόταν λάθος τους, αν και η ανακήρυξη του νικητή παρέμενε συνήθως αμετάκλητη.
• Επέβαλε πρόστιμα για δωροδοκία ή απάτη, τα έσοδα των οποίων χρησιμοποιούνταν για την κατασκευή των Ζανών, των χάλκινων αγαλμάτων του Δία που στήνονταν στην είσοδο του Σταδίου για παραδειγματισμό.
• Είχε το δικαίωμα να κηρύξει μια πόλη «αποσυνάγωγη» (αποκλεισμένη) ή να απαγορεύσει τη συμμετοχή αθλητών από περιοχές που δεν σέβονταν τους ιερούς νόμους.

Θρησκευτική και Πολιτική Εποπτεία

Η Βουλή επόπτευε όλες τις θρησκευτικές τελετές και αποφάσιζε, συχνά μαζί με τον «Δήμο των Ηλείων», για την ανίδρυση τιμητικών ανδριάντων για ευεργέτες ή ολυμπιονίκες. Επίσης, λειτουργούσε ως διεθνές κέντρο διαιτησίας, επιλύοντας συνοριακές ή πολιτικές διαφορές μεταξύ άλλων ελληνικών πόλεων.